على اكبر دهخدا
1297
امثال و حكم ( فارسى )
گر شود پر شاخ همچون خارپشت شير خواهد گاو را ناچار كشت . مولوى . گر شود ذرات عالم حيلهپيچ با قضاى آسمان هيچند هيچ . مولوى . گر صبر كنى ز غوره حلوا سازى . رجوع به : آن ميوه كه از صبر برآمد . . . ، شود . گر طمع دارى مديح از من همى از مديح من چرائى گنگ و لال . ناصر خسرو . گر عاقلى چو گردى مجروح پشت دشمن مرهم منه به دو نيز هرگز مگر ز زوبين . ناصر خسرو . رجوع به : آزاده را ميازار . . . ، شود . گر عبادت بمردم آزاريست زان عبادت خداى بيزار است . قاآنى . گر عشق حرم باشد سهل است بيابانها . رجوع به : سفر داز نباشد . . . ، شود . گر عقابى مگير عادت جغد ور پلنگى مگير خوى گراز . مسعود سعد . گر عيب من ز خويشتن آمد همه از خويشتن به پيش كه افغان كنم . ناصر خسرو . گر غم مرگ را به سنگ سياه بنويسند از او برآيد آه . مكتبى . گرفتم آنكه نيازارم اندرون كسى حسود را چكنم كو ز خود برنج در است ( . . . بمير تا برهى اى حسود كاين رنجيست * كه از مشقت آن جز بمرگ نتوان رست . ) سعدى . نظير : يشفيك من الحاسد انه يغتم عند سرورك . رجوع به : اگر حسود نباشد . . . ، شود . گرفتمت كه رسيدى بدانچه ميطلبى گرفتمت كه شدى آنچنانكه مىبائى . نه هرچه يافت كمال از پيش بود نقصان * نه هرچه داد ستد باز چرخ مينائى . منوچهرى . رجوع به : اذا تم امر . . . ، شود . گرفتم كه خود تيز چشمى چو زرقا ز نجدت عيان تا به نجران نمايد نه درد رمد ديدهاى تا زمانى كه چشمت از آن درد گريان نمايد . مرحوم اديب . گرفتم همچو خور عالم بگيرى كسوف مرگ را آخر اسيرى . كاتبى . گرفتن برد از رخ مرد آب سيهروى شد تا گرفت آفتاب . سعدى . گرفتن خوبى دارد پسدادن بدى . نظير : الاخذ سريط و القضاء ضريط . الاكل سلجان و القضاء ليان . القرض مقراض المحبه . گرفتن ره دشمن اندر گريز مفرماى و خون زبونان مريز . اسدى .